پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٦ - دانشجويان و پرسشهاي ديني
دانشجويان و پرسشهاي ديني
توضيح:
دانشجويان، سهم عمدهاي را در جمعيت تاثير گذار جامعه، تشكيل ميدهند. اين قشر با انبوهي از پرسشهاي رو به رو هستند؛ پرسشهايي كه برخاسته از روح علمي، كنجكاوي، حساسيتهاي سني و آنان است.
براي پاسخ گويي به اين خواسته، مراكزي وجود دارند كه كم وبيش براي مواجهه و رفع اين نياز شكل گرفتهاند.
در اين گزارش، با ادارهي مشاوره و پاسخ نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري دردانشگاهها آشنا ميشويد. اين اداره از سال ١٣٧٣ در شهر قم تاسيس شد. و با پاسخ گويي به پرسشهاي مكاتبهاي دانشجويان و يا سؤالات مكتوب ارسال شده به وسيلهي مبلغان اعزامي به دانشگاهها، به فعاليت پرداخته است.
در اين گزارش، با حجج اسلام آقايان، مجتبي كلباسي و شاكرين (مسئولان پيشين و كنوني ادارهي مشاوره و پاسخ) گفت و گو صورت گرفته است كه ضمن تشكر از ايشان، خلاصهاي از آن را ملاحظه ميكنيد. «پگاه»
ادارهي مشاوره و پاسخ، در چه سالي و با چه انگيرهاي تاسيس شد؟
واحد مشاوره و پاسخ در سال ١٣٧٣ تاسيس گرديد و سپس به ادارهي مشاوره و پاسخ تبديل شد. علت تاسيس اين اداره احساس نياز شديد به چنين مركزي براي محيطهاي دانشجويي بود؛ زيرا محيطهاي دانشجويي اين ويژگي را دارند كه بيشترين پرسشها در ان جا مطرح ميشود كه ضمناً پرسشهاي عميق، جدي، مهم و اساسي هستند.
نوع پرسشهاي كه از سوي دانشجويان مطرح ميشود، چگونه است؟
در محيطهاي دانشجويي، همه گونه پرسش وجود دارد، ولي از ميان آنها، سه حوزي پرسش، از فراواني بيشتري برخوردار است:
١ ـ احكام شرعي (كه بيشترين پرسشها متعلق به اين حوزه است):
٢ ـ مسايل اعتقادي و كلامي (از جمله مباحثي كه در محافل روشنفكري، در باب كلام جديد مطرح است)؛
٣ ـ مسايل خاص نسل جوان (همانند مشكلات ازدواج، آينده شغلي).
آيا آماري در زمينهي تعداد پرسش و پاسخها تهيه شده است؟
از همان آغاز تقريباً سيستم مكانيزه طرح ريزي شد كه بر اساس آن پرسشهايي كه ارزش اطلاعاتي داشت، ذخيره و طبقه بندي ميشد. با ورود هر پرسش جديدي، پس از چند دقيقه، دانسته ميشد كه آيااين پرسش مورد مشابهاي دارد يا خير.
مركز در اين چند سال، حدود ٠٠٠/٢٠ پرسش راپاسخ داده است كه نزديك به ٠٠٠/١٢ پرسش آن، ارزش اطلاعاتي داشته و ذخيره شده است.
معيارهاي شما براي پاسخ گويي چيست؟
براي پاسخ گويي چندين مسئله را در نظر ميگيريم؛
١ ـ اتقان مطلب از نظر محتوا و علمي، دقيق و نسبتاً كامل بودن پاسخ؛
٢ ـ اختصار در پاسخ؛
٣ - مستند بودن پاسخها؛
٤ ـ قانع كننده بودن؛
٥ ـ زبان نگارشي مطلوب و مقبول عرف دانشگاهيان؛
٦ ـ سرعت در پاسخ گويي و ارسال داشتن پاسخ.
با پرسشهاي پيچيده و مشكل چگونه برخورد ميكنيد؟
در اين گونه موارد، مانند پرسش از آزادي در اسلام، تا آن جايي كه حدود يك نامه به ما اجازه ميدهد، كوشش ميكنيم مسئله رابه طور مبنايي روشن كنيم و از نظريات شخصيتهاي برجسته و معتبر، استفاده كنيم. در پارهاي از موارد، به ديدگاه يك صاحب نظر بسنده نميكنيم و چند ديدگاه مهم ديگر را هم مطرح ميكنيم و اگر خودمان به نتيجه برسيم، نظريهي مختار را با ذكر ادله عرضه ميكنيم.
دراين چند سال، موفقيت مركز را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
وقتي يك مبلغ به دانشگاه ميرود، ممكن است در خوابگاه با ٢٠، ٣٠ يا چند هزار نفر در تماس باشد. اين نسبت را اگر با كارهاي تبليغي ديگر در نظر بگيريم، خيلي موفق است؛ چرا كه با كمترين هزينه، و به صورت پايدار و شعاعي عمل شده است گاهي در نامهها متوجه ميشويم كه نامه از نفر نيست، مثلاً در برگ نامه، چهل پرسش آمده است كه طبيعي است چهل پرسش از طرف يك نفر مطرح نميشود.
آيا با مراكز ديگر پاسخ به سوالات نيز همكاري و ارتباط داريد؟
غالب اين گونه مراكز جديد هستند و از ما درخواست كمك دارند، ولي گاهي بعضي از آنها كه بر پرسشهاي خاصي پاسخ ميدهند، استفاده ميكنيم؛ مثلاً در مورد پرسشهاي قرآني از محققان و پاسخهاي مركز فرهنگ ومعارف قرآن استفاده ميكنيم.
همين طور از محققان ديگر مراكز آموزشي و پژوهشي قم نيز بهره ميبريم. از برخي آنها درخواست كردهايم كه فهرست محققان و موضوع كاري شان را در اختيار ادارهي مشاوره و پاسخ قرار دهند تا پرسشها را بر حسب نوع آنها به آنان دهيم بدين گونه، خيلي به طور جديتري و عميقتري پرسشها بررسي شده و پاسخ داده ميشود.
مشكلات و موانعي كه باآن مواجه هستيد، چيست؟
مشكل اساسي ما، نبود نيروي كار آمد، محقق، نويسنده، صاحب نظر و آشنا بامحيطهاي دانشگاهي است. ممكن است خيلي عجيب به نظر برسد كه چگونه يافتن افرادي براي پاسخ گويي مشكل باشد، ولي واقعاً وقتي انسان وارد كار ميشود، مشاهده ميكند كه اين كار تواناييهاي علمي و قلمي خاصي لازم دارد. گاهي اشخاص از نظر علمي بالايي هستند، ولي قلم نگارشي متناسب با دانشجو را ندارد.
مشكل ديگر در زمينه نيروي انساني اين است كه اشخاصي كه ويژگيهاي پيش گفته را دارند اهميت چنداني به اين كار نميدهند و آن رايك كار خيلي سطحي و پيش پا افتادهاي ميبينند.
چه پيشنهادهايي را براي ارايه خدمات بهينه داريد؟
ما به اين نتيجه رسيديم كه در مورد پاسخ به پرسشها، بايد كار علمي، كارشناسي و آكادميكي صورت بگيرد و افراد ويژهاي براي اين كار، آموزش داده شوند.
آيا مجموعهاي از اين پرسش و پاسخ را چاپ كردهايد؟ يا نرم افزارهاي رايانهاي در اين جهت آماده نيست؟
نرمافزاري آماده شده است كه محققان مركز از آن استفاده ميكنند واز مدتها پيش، نسخهي آزمايشي آن را به صورت محدودي در دانشگاه عرضه كرديم.ان شاء اللّه در صدد هستيم با يك بازبيني علمي، نرمافزاري را آماده كنيم تا مراكز ديگر نيز بتوانند از آن نمايند و در شبكهي اينترنتي قرار بگيريد.
آيا نامهها، محرمانه ميماند و محرم راز دانشجويان هستيد؟
ما وظيفه خودمان ميدانيم كه هر آنچه را كه دانشجو و يا هر پرسشگر ديگري براي ما مينويسند، امانت دانسته و به هيچ وجه اجازه انتشار آن را ندهيم. اين تعهد و التزام را در برگهاي پستي كه براي اين كار طراحي كردهايم اعلام كرده ايم كه در كمال امانت پاسخگو خواهيم بود.
مركز، برگ پرسش دانشجو را همراه پاسخ باز ميگرداند و هيچ مدركي را نزد خود نگه نميدارد. كمترين اطلاعات لازم را از دانشجو ميخواهيم و در مورد خصوصيات پرسشها و پاسخها دربانك اطلاعات ذخيره ميشود.
پاسخگويي و مشاوره به چه صورتهايي انجام ميشود؟
ه طور عمده و معمولا به صورت مكاتبه عمل ميكنيم. صندوق پستي ٤١٤١ (قم) آماده دريافت پرسشهاي دانشجويان است. البته برگهاي «پست جواب قبول» نيز آماده و توزيع شده كه براي دانشجويان هيچ گونه هزينه پستي در بر ندارد. پاسخ و مشاوره از طريق تلفن ٨ و ٧٧٣٤٣٢٧ - ٠٢٥١ و نيز نمابر ٧٧٤٣٨١٦ - ٠٢٥١ و هم چنين به صورت حضوريي نيز ممكن است. در شبكهي اينترنتي، سايتي ندرايم؛ اگر چه بايد اين كار را بكنيم تا دانشجويان راحتتر بتوانند با ما تماس بگيرند.